Lééf in verhouding

’n Heilige verbond

Deur Christine Ferreira & Marielle de Vos | Foto’s Hanneri de Wet

Elke huwelik begin met ’n heilige eed of belofte wat hardop deur twee mense voor getuies afgelê word. Vir ons as gelowiges is die verbond wat God met ons as mense gesluit het die vertrekpunt vir die verbond wat ons as egpaar met mekaar sluit.

God se liefdesverbond met ons is ’n ewige verbond en reik selfs wyer as die bladsye van Sy Woord, wat ook as Sy huwelikskontrak met ons beskou kan word. Sy verbond is sigbaar in die getroue onderhou van sy hele skepping en sal strek tot in die hiernamaals.

Wat beteken God se verbond vir ons as huweliksmaats?

Vir ’n gelowige paartjie lê die grondslag en fondament van hul huwelik in die Woord. Slegs met God as Borg vir ons huwelik kan ons aan mekaar trou beloof met die vertroostende wete dat ons veilig in die holte van Sy genade en krag kan saamleef as een. So weet ons dat God vir ons sorg en dat ons op Hom kan staatmaak (in goeie en slegte tye).

Om die ja-woord te gee word omsluit en gegrond deur God se verbond met elkeen van ons. Deur Hom en Sy genade, krag en leiding kan jou huwelik die wonderlike ervaring wees wat God dit bedoel het om te wees. Daarom begin jou huweliksreis hier. Dit is nodig om die Groot Verbond te verstaan en jou eie te maak wanneer jy die dag voor die kansel trou aan jou maat beloof en jou eie verbond met hom of haar sluit.

’n Verbond wat omvou

“Ek bring ’n verbond tot stand tussen My en jou en jou nageslag en al hulle geslagte. Dit is ’n blywende verbond: Ek sal jou God wees en ook die God van jou nageslag.” Genesis 17:7

God beloof sy ewige trou aan die mens. Hy voel so sterk oor Sy verhouding met die mens dat Hy Homself onherroeplik verbind het aan die mens – aan elkeen van ons – deur Sy verbond met Noag en met Abraham, en uiteindelik ook deur Jesus Christus. ’n Verbond is daarom ’n baie ernstige ooreenkoms, juis as gevolg van God se karakter. Hy is goed, getrou, vertrouenswaardig, heilig en meer – én Hy het gekies om ’n verbond te sluit met die mensdom. Dit is belangrik om te onthou dat ’n verbond ’n ooreenkoms is met bindende krag in die aardse én geestelike wêreld. ’n Verbond moet nooit ligtelik opgeneem word nie. Seën en vloek maak deel uit van ’n verbond. As ’n mens wel die verbond onderhou wat aangegaan is, volg daar aardse en geestelike seën, maar as hy of sy die voorwaardes van die verbond verbreek, kan so iemand as skuldige party die swaarste straf denkbaar verwag. God ken die gewig wat ’n verbond in die geesteswêreld dra; daarom het Hy Sy volk ernstig gemaan om hul verbond met Hom en met mekaar na te kom. Hy weet ook dat die Bose hierdie belangrike faset van die verhouding sal inspan om mense van Hom weg te lok.

’n Verbond word gesluit wanneer die partye ooreenkom op bepaalde voorwaardes en dan ’n eed sweer waarin elke party onderneem om die voorwaardes te onderhou. Die verbond word verewig deur ’n gewyde, sigbare ritueel wat gewoonlik verseël word met ’n offer en ’n fisieke herinnering aan die verbond (soos ’n trouring of selfs monument). Hoe hoër die waarde van die offer is, hoe ernstiger en meer bindend is die verbond.

Om ’n eed te sweer is om jou onverbreekbare woord te gee en te getuig dat jy getrou sal wees om ’n beloofde daad te verrig, of dat jy jou van ’n bose daad sal weerhou. Die sluit van ’n verbond sluit meestal die sweer van ’n eed in. ’n Eed bring ’n vloek oor die persoon wat nie die waarheid praat nie. Om ’n eed af te lê is deel van hofsake, regeringsake en selfs die alledaagse lewe van individue. Die eed is die mondelingse sy van ’n verbond. Die verbond bepaal die inhoud van die ooreenkoms, maar dit word met ’n eed verseël.

Die bruidegom en bruid gee mekaar die regterhand tydens die huwelikseremonie. Soms vleg die paartjie ook hul regterarms oorkruis, veral tydens die drink van ’n heildronk tydens die onthaal.

’n Ou en nuwe verbond

“Aan jou, jou seuns en jou dogters gee Ek al die gewyde gawes wat deur die Israeliete vir my as offergawes gebring word. Dit is ’n vaste instelling. Dit is my onverbreeklike verbond met jou en jou nageslag.” Numeri 18:19

God se “liefdesbrief” en verbond met ons bestaan uit twee dele, naamlik die Ou en die Nuwe Testament. Die Latynse woord daarvoor is testamentum. Die woord “verbond” beteken ’n bindende ooreenkoms tussen twee mense. In Hebreeus is dit berit en in Grieks diatheke, wat beteken “om ’n verbond te sny”. Dit is die heiligste van alle kontrakte en absoluut onbreekbaar. Die Hebreërs het nie eksklusief die ritueel of seremonie om ’n verbond te sny, beoefen nie. Die nasies wat geografies rondom hulle geleë was, het dit ook nagevolg. Om die verbond tussen God en mens beter te verstaan, moet ons kyk na die gebruike van daardie tyd. ’n Verbond is gewoonlik met ’n vriend gesny. Net so kan ons vandag die huwelik ook as bloedverbond beskou.

Die destydse ritueel is in die volgende stappe opgedeel:

Stap 1: Die kleed word uitgetrek en aan die ander persoon oorhandig

Simbolies gee hy homself aan die ander persoon. Die kleed verteenwoordig die persoon, met ander woorde, hy gee sy lewe vir jou. Net so is dit die verpligting van die bruidegom teenoor sy bruid. In hedendaagse huwelikskonteks lig die bruid se pa haar sluier tydens die seremonie en oorhandig haar met ’n kus aan haar bruidegom. Sy beweeg weg van die beskerming van haar pa na die beskerming van haar eggenoot.

Stap 2: Die gordel word oorhandig

In Bybelse tye was die gordel die plek waar die wapens gedra is. Van ’n swaard tot mes, boog en pyle. Simbolies beteken dit: ek gee jou my krag, my hulp en beskerming. Ek sal vir jou veg – as iemand teen jou veg, dan veg hulle ook teen my – al jou gevegte word myne. Die ritueel in die kerk om mekaar die regterhand (wat krag simboliseer) te gee dek hierdie aspek.

Stap 3: Die verbond word gesny

Hierna word ’n dier soos ’n lam of bok geneem en middeldeur gesny. Die twee stukke vleis word op die grond neergesit. Die twee mense staan rug aan rug tussen die twee helftes en stap in die vorm van ’n agt tussen die stukke deur totdat hulle van aangesig tot aangesig teenoor mekaar te staan kom. Die simboliek hiervan is die sterf van die self, die oorgee van eie regte en die begin van ’n nuwe lewe saam met die verbondsmaat. Die twee stukke vleis is sprekend van die twee mense wat die verbond met mekaar aangaan. Wanneer hulle klaar is, wys albei na die twee dele vleis en sê: “As ek ooit hierdie verbond verbreek, mag God my oopkloof net soos hierdie dier en my vir die aasvoëls voer.” Ons kan dit in die hedendaagse konteks sien as die sny van die troukoek.

Stap 4: Die regterhandpalm word gelig, dit word gesny en die bloed gemeng

Deur hierdie teken word hulle een en onderneem om hul lewe vir mekaar af te lê en ’n nuwe lewe as verbondsvriende aan te neem. Die bruidegom en bruid gee mekaar die regterhand tydens die huwelikseremonie. Soms vleg die paartjie ook hul regterarms oorkruis, veral tydens die drink van ’n heildronk tydens die onthaal. Tydens ’n Katolieke seremonie word die paartjie se regterarms aan mekaar “verbind” deur ’n band of lint daaroor te vou. Die Nagmaal word ook uit een beker aan die egpaar bedien.

Stap 5: Die name word geruil

Met die bloed wat meng, ruil die verbondsvriende ook name uit. Elkeen neem die laaste deel van mekaar se name aan en las dit aan hul eie naam. Vandag geld die gebruik van die vrou wat haar man se naam (van) aanneem.

Stap 6: Die merk of teken word verewig

Hierna word die permanente testament van die verbond opgestel. Dit dien as getuie van die verbond. Dan is sout op die wond gevryf. Dit het gehelp om die wond te genees, maar dui ook op die soutverbond van vriendskap. Deesdae word ringe uitgeruil as sigbare merk (oftewel teken) van die verbond tussen man en vrou.

Stap 7: Die verbond word opgestel

Alles wat joune is, is myne en andersom. Dit is waarom ons die huweliksbeloftes voor mekaar aflê.

Stap 8: Die ete volg ter nagedagtenis

Hulle eet dan ’n brood wat hulle breek en vir mekaar voer en drink ook wyn met die woorde: “Dit is my vlees, eet want dit is jou vlees. En drink, dit is my bloed wat nou joune is.” Ons is een vlees. Ek is in jou en jy is in my. Dit word vandag met die uitvoer van die Nagmaal by die huwelikstafel bevestig, of wanneer die troukoek vir mekaar gevoer word.

Stap 9: Plant ’n boom van herinnering

Die bloed van die dier word besprinkel teen ’n boom wat geplant word as simbool van die verbond. Soos die boom groei, vrug dra en blom, so ook die vriendskap. Die ruiker blomme by die huwelikseremonie word na die bruidsmeisies gegooi as ’n simbool om die verbond voort te sit en die erns van die seremonie te verseël. As jy na dié hele ritueel kyk, sien ons hoe dit parallel staan met dit wat God vir ons gedoen het deur sy Seun vir ons te

Wen!

Twee gelukkige lesers kan elk ’n kopie van My bruidsboek ’n Volledige trougids vir die gelowige bruid deur Christine Ferreira en Marielle de Vos van Lux Verbi wen. Stuur jou naam en kontakbesonderhede, asook die antwoord op die onderstaande vraag aan navrae@leef.co.za. Hoeveel stappe was daar in die destydse verbondsritueel?