Lééf as gesin

Jou kind & dissipline

Foto Hanneri de Wet

Mandi Hart, skrywer van Die avontuur van ouerskap, deel ’n paar sleutelgedagtes oor die toepassing van dissipline binne Bybelse riglyne.

“Ons moet altyd onthou dat die doel nie is om jou kind gehoorsaamheid te leer nie, maar om jou kind te leer om homself te handhaaf.” Skrywer onbekend

Die skrywer en spreker Barbara Coloroso het gesê: “Ons kinders reken op ons om twee dinge te voorsien: konsekwentheid en struktuur. Kinders het ouers nodig wat sê wat hulle bedoel, bedoel wat hulle sê en doen wat hulle gesê het hulle gaan doen.”

Die hart

Alle gedrag weerspieël die toestand van die hart. Spreuke 4:23 sê vir ons om versigtig te wees met wat in ons harte omgaan, omdat dit alles in ons lewens bepaal. Wanneer ons na dissipline kyk, moet ons dit benader vanuit die oogpunt van ons kind se hart en die gedrag wat na vore kom as gevolg van die toestand van hul harte.

Ouers word dikwels van koers gegooi deur hul kinders se optrede. Hulle wil hierdie gedrag verander en verwag gehoorsaamheid, maar hulle laat dikwels na om die hoofoorsaak van die gedrag te hanteer. Die gedrag maak jou bewus van jou kind se behoefte aan teregwysing, maar as verandering in gedrag jou doel is, kyk jy dit wat deur jou kind se hart weerspieël word, mis.

As ouers verwag ons soms ’n verandering in uiterlike gedrag sonder ’n verandering by die innerlike persoon. God werk altyd van binne af buite toe. Sy weë is anders as ons weë (sien Jesaja 55:8). Ons probeer onsself dikwels aan die buitekant verander, maar dit sal nie werk as ons blywende verandering wil sien nie.

Wat ’n mens sê, word bepaal deur wat in jou hart is (sien Lukas 6:45). Ons kinders se gedrag is die resultaat van wat binne aan die gang is, selfs al besef hulle dit nie. Die ouer wat liefde en dissipline in ewewig kan hou, sonder om enige van die twee in te boet, skep ’n wen-wen situasie. Dit gebeur nie per ongeluk nie, maar as jy daardie balans kan behou, sal jy goed aangepaste kinders hê wat steeds ’n gesonde verhouding met Ma en Pa kan hê.

Om jou verhouding met jou kinders in te boet deur jou woorde en optrede is nie ’n opsie nie. Dit is moontlik om jul verhouding te beskerm terwyl jy die goeie sowel as slegte tye van ouerskap die hoof bied. Groei in jou vermoë om te dissiplineer deur na hul harte te kyk en hul optrede van hul waarde te onderskei (wie hulle is). Jou kinders sal besef dat jy hulle van tyd tot tyd moet dissiplineer omdat jy vir hulle lief is.

“Ons gebruik woorde sowel as optrede met waarskuwings en gevolge in ons kinders se lewens om hulle op koers te hou.”

Die elemente van Goddelike dissipline

Dissipline is ’n uitdrukking van liefde. Lees Hebreërs 12:1–11 en dink ’n bietjie daaroor na. God die Vader wys Sy liefde op baie verskillende maniere uit en een van hulle is dissipline. As jy jou kinders dissiplineer, onthou dat die doel daarvan in jou kind se beste belang is. Wanneer jy bepaal wat werklik in hul harte aangaan en hul sonde of opstand teen God blootlê, lei jy hulle weg van vernietiging. Jy bewys liefde aan hulle!

Spreuke 13:24 sê: “Hy wat sy seun nie dissipline leer nie, het hom nie regtig lief nie. As hy hom liefhet, sal hy hom dissiplineer.” Selfs al raak ons kinders dalk vir ons kwaad, moet ons hulle lei sodat daardie woede plek maak vir berou en droefheid. Hulle kan dalk reageer met “Ek haat jou” of “Jy is die slegste ouer ooit”, maar eendag sal ons ’n goeie oes in hul lewens sien. Hou jou hart van liefde wyd oop vir hulle.

Ons dissiplineer ons kinders met regstellende optrede en met wyse woorde. Wanneer ons ons kinders teregwys, moet ons ons woorde met sorg kies en die gevolge van hul optrede met wysheid hanteer. Spreuke 3:11–12 sê vir ons: “My seun, moenie dit verontagsaam wanneer die Here jou reghelp nie. Moenie jou verset wanneer Hy jou teregwys nie. Die Here bestraf immers hulle wat Hy liefhet net soos ’n pa sy seun teregwys.”

Die woord “reghelp” verwys na optrede en die woord “teregwys” verwys na woorde van teregwysing. As ouers is dit presies hoe ons ons kinders behoort te dissiplineer. Ons gebruik woorde sowel as optrede met waarskuwings en gevolge in ons kinders se lewens om hulle op koers te hou.

Dissipline leer ons kinders gehoorsaamheid, nie net aan ons nie, maar ook aan God. Ons wil hê ons kinders moet ons gehoorsaam uit liefde en vanuit ’n vertrouensverhouding. Ek onthou dat ek ons kinders hierdie beginsel geleer het toe hulle baie klein was. Ek het verwag dat hulle my dadelik gehoorsaam. As ek hulle byvoorbeeld gevra het om etenstafel toe te kom, het ek verwag dat hulle gehoorsaam en kom. Dit was nie uit vrees nie, maar uit liefde. Ek het vir hulle gesê om my hand vas te hou wanneer ons ’n straat oorsteek en om nie vooruit te hardloop nie. Ek het verwag dat hulle my gehoorsaam omdat hulle weet dat ek die beste weet en omdat dit hul lewens kon red.

Namate my kinders ouer geword het, het ons nog steeds verwag dat hulle ons as ouers gehoorsaam, maar die manier hoe ons nou kommunikeer, is effens anders. Terwyl hulle as jong kinders geleer het om ons te gehoorsaam, het hulle geleer dat om Jesus te volg ook gehoorsaamheid vereis. Ons wys ons liefde vir God deur Hom te gehoorsaam en ons kinders leer dit heel eerste in die gesin. In Johannes 14:15 herinner Jesus ons: “As julle My liefhet, sal julle my opdragte gehoorsaam.”

“Om konsekwent te wees met jou reëls, norme, grense en gevolge is ’n bepalende aspek van ’n kultuur van toerekeningsvatbaarheid in jou huis.”

Dissipline is nie straf nie. Ons verhouding met ons kinders behoort ongeskonde te bly terwyl ons hulle dissiplineer. Straf is boetedoening vir iets wat verkeerd gedoen is of ’n oortreding, maar dissipline is opleiding vir regstelling en volwassenheid.

Jesus wys ons dat God ons nie straf vir wat ons gedoen het nie. Straf is altyd verlede tyd. Dissipline is op die toekoms gerig en dui op verlossing. Niemand hou daarvan om gedissiplineer te word nie, maar dit is nodig vir ons kinders se welsyn en toekoms. Hebreërs 12:11 bevestig dit: “Elke vorm van tug lyk vir ons op die oomblik meer na ’n rede vir trane as vir blydskap, maar later sal dit vir hulle wat daardeur gedissiplineer is, ’n vredevolle oes oplewer van ’n lewe volgens die wil van God.”

Toegeeflikheid kan ’n gesin vernietig. Ek onthou toe ek die storie van Eli en sy seuns gelees het in 1 Samuel. Ek is seker hy was lief vir sy seuns, maar hy was ’n toegeeflike pa. Sy liefde vir sy kinders het nooit oorgegaan in dissipline nie. Die gevolg was dat sy gesin vernietig en ’n nasie gewond is. Ons lees ’n verskriklike vers in 1 Samuel 3:13 waar God sê: “Ek het hom voortdurend gewaarsku dat Ek sy gesin gaan straf oor die verkeerde dade van sy seuns. Hy het geweet dat hulle hulle skandelik gedra, maar hy het hulle nie bestraf nie.” Kom ons fokus op die toekoms en doen die heel beste vir ons kinders terwyl ons hulle grootmaak.

Konsekwentheid bring stabiliteit en vryheid, maar dit is nie maklik nie. Matteus 5:37 sê: “Sorg dat julle ja altyd ja bly en julle nee altyd nee. Enigiets meer as dit is uit die bose.” God wys ons in Jakobus 1:17 dat Hy nooit verander nie: “Van Bo af kom net goeie, ja, volmaakte gawes. Hulle kom van die Vader wat die hemelligte geskep het. Anders as die hemelligte, staan Hy onbeweeglik vas. Selfs Sy skaduwee verskuif nie soos hulle s’n nie.” Dit gee ons hoop dat terwyl ons Sy voorbeeld volg, ons konsekwent kan wees in ons ouerskap en die dissiplinering van ons kinders.

Die kindergedrag-terapeut James Lehman sê die reëls moet nie minder streng word omdat jy moeg of gefrustreerd is oor iets by die werk nie. Die reëls moenie minder streng raak omdat jy ’n goeie dag beleef nie. Om konsekwent te wees met jou reëls, norme, grense en gevolge is ’n bepalende aspek van ’n kultuur van toerekeningsvatbaarheid in jou huis.

Wen!

Twee gelukkige lesers kan elk ’n kopie van Die avontuur van ouerskap deur Mandi Hart, sowel as ’n Ouerskap-joernaal met die komplimente van Struik Christian Media wen. Stuur jou naam, kontakbesonderhede en die antwoord op die onderstaande vraag aan navrae@leef.co.za.
Wie is die skrywer van die boek Die avontuur van ouerskap?

*Uittreksel met die toestemming van Struik Christian Media gepubliseer.

2017-11-01T08:30:35+00:00